पूर्वी जमिनीचा नकाशा किंवा हद्द पाहण्यासाठी तलाठी कार्यालय, भूमी अभिलेख कार्यालय किंवा महसूल विभागाच्या चकरा माराव्या लागत. वेळ, प्रवास खर्च आणि कागदपत्रांची कटकट वेगळीच. पण आता महसूल विभाग महाराष्ट्र शासन यांनी सुरू केलेल्या महाभू नकाशा या डिजिटल पोर्टलमुळे जमिनीचा नकाशा पाहणे काही सेकंदांचे काम झाले आहे. घरबसल्या मोबाईल किंवा संगणकावरून शेतजमीन, प्लॉट किंवा गट क्रमांकाचा नकाशा पाहता आणि PDF स्वरूपात डाउनलोडही करता येतो.
डिजिटल सेवेचे प्रमुख फायदे
१. वेळ आणि श्रमाची बचत
कार्यालयीन फेऱ्यांपासून मुक्तता मिळते. इंटरनेट असले की माहिती तत्काळ उपलब्ध होते.
२. पारदर्शकता आणि अचूकता
नकाशात जमिनीची हद्द, क्षेत्रफळ, दिशानिर्देश आणि शेजारील गट क्रमांक स्पष्ट दिसतात. व्यवहार करताना किंवा कर्ज प्रक्रियेत याचा उपयोग होतो.
३. मोफत सुविधा
साधा नकाशा पाहण्यासाठी शासन कोणतेही शुल्क आकारत नाही. सर्वसामान्य नागरिकांसाठी ही मोठी सोय आहे.
४. वाद कमी होण्यास मदत
चतु:सीमा स्पष्ट दिसल्याने शेजाऱ्यांमधील लहान-मोठे वाद टाळता येतात.
ladki bahin yojana rs 3000 : लाडकी बहीण योजनेचा 3,000 हफ्ता वाटप सुरु; लवकर यादीत नाव पहा
नकाशा पाहण्यापूर्वी काय माहिती लागते?
ऑनलाइन प्रक्रिया सुरू करण्यापूर्वी खालील तपशील तयार ठेवा:
- जिल्हा, तालुका आणि गावाचे नाव
- गट नंबर / सर्वे नंबर (जो ७/१२ उताऱ्यावर असतो)
- इंटरनेट कनेक्शन असलेला स्मार्टफोन किंवा संगणक
स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
१. अधिकृत संकेतस्थळ उघडा
तुमच्या ब्राउझरमध्ये mahabhunakasha.mahabhumi.gov.in ही अधिकृत वेबसाइट उघडा.
२. स्थान निवडा
डाव्या बाजूच्या मेनूमध्ये खालील माहिती भरा:
- State: Maharashtra (आपोआप निवडलेले असेल)
- Category: ग्रामीण जमीन असल्यास Rural, शहरातील असल्यास Urban
- District, Taluka, Village: तुमचा संबंधित भाग निवडा
३. गट नंबर टाका
‘Search by Plot Number’ या पर्यायात तुमचा गट किंवा सर्वे नंबर टाका आणि शोध (Search) बटणावर क्लिक करा.
४. नकाशा पहा
शोध पूर्ण झाल्यावर उजव्या बाजूला नकाशा दिसेल. तुमचा गट नंबर हायलाइट होतो. झूम इन/झूम आउट करून हद्द तपशीलवार पाहता येते. ‘Plot Info’ विभागात क्षेत्रफळ व इतर प्राथमिक माहिती मिळते.
५. PDF डाउनलोड करा
‘Map Report’ या पर्यायावर क्लिक करून नकाशा PDF स्वरूपात जतन किंवा प्रिंट करू शकता.
काही महत्त्वाच्या सूचना
- ऑनलाइन नकाशा हा केवळ माहितीस्तव असतो. न्यायालयीन कामकाज किंवा अधिकृत मोजणीसाठी प्रमाणित नकाशा संबंधित कार्यालयातूनच घ्यावा लागतो.
- गट नंबर सापडत नसेल तर ७/१२ उताऱ्यावर दिलेला क्रमांक अचूक आहे का ते तपासा.
- कधीकधी सर्व्हर व्यस्त असल्याने वेबसाइट संथ चालू शकते; अशावेळी काही वेळाने पुन्हा प्रयत्न करा.